श्रीभगवानुवाच |
इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे |
ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात्
శ్రీభగవానువాచ|
ఇదం తు తే గుహ్యతమం ప్రవక్ష్యామ్యనసూయవే|
జ్ఞానం విజ్ఞానసహితం యజ్జ్ఞాత్వా మోక్ష్యసేऽశుభాత్|| 9-1 ||
దేనిని తెలుసుకోవడం వలన నీవు అశుభం(సంసారం)నుండి విముక్తుడవు అవుతావో అటువంటి అతి రహస్యమైన ఈ(బ్రహ్మ)జ్ఞానాన్ని అసూయా రహితుడవైన నీకు విజ్ఞానంతో సహా చెబుతాను.
राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम् |
प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम्
రాజవిద్యా రాజగుహ్యం పవిత్రమిదముత్తమమ్|
ప్రత్యక్షావగమం ధర్మ్యం సుసుఖం కర్తుమవ్యయమ్|| 9-2 ||
ఇది రాజవ్ద్య, రాజగుహ్యం, పవిత్రం, ఉత్తమం దీనిని సూటిగా అర్ధం చేసుకోవచ్చును. ధర్మ పరమైనది, అభ్యసించడం తేలిక, నిలకడగా ఉంటుంది.
अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप |
अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि
అశ్రద్దధానాః పురుషా ధర్మస్యాస్య పరన్తప|
అప్రాప్య మాం నివర్తన్తే మృత్యుసంసారవర్త్మని|| 9-3 ||
అర్జునా ఈ ధర్మంలో విశ్వాసం లేని పురుషులు నన్ను పొంద లేక మృత్యు సంసార మార్గం లోనే తిరుగుతున్నారు.
मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना |
मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः
మయా తతమిదం సర్వం జగదవ్యక్తమూర్తినా|
మత్స్థాని సర్వభూతాని న చాహం తేష్వవస్థితః|| 9-4 ||
ఈ జగత్తు యావత్తు అవ్యక్తంగా ఉండే నాచేత వ్యాపించబడి ఉన్నది. జీవులందరూ నాలో నిలిచి ఉన్నారు. అయితే నేను వాళ్ళలో లేను.
न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम् |
भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः
న చ మత్స్థాని భూతాని పశ్య మే యోగమైశ్వరమ్|
భూతభృన్న చ భూతస్థో మమాత్మా భూతభావనః|| 9-5 ||
ప్రాణులు కూడా నాలో లేరు. నా యోగమహిమని చూడు. భూత రాశిని పుట్టిస్తాను, భరిస్తాను కాని ఆభూతాలలో ఉండను.
यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् |
तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय
యథాకాశస్థితో నిత్యం వాయుః సర్వత్రగో మహాన్|
తథా సర్వాణి భూతాని మత్స్థానీత్యుపధారయ|| 9-6 ||
సర్వత్రా సంచరించే ప్రచంఢ్ వాయువు ఎలాగైతే ఆకాశంలోనే ఉంటుందో, అలాగే అన్ని ప్రాణులు నా లోనే ఉన్నాయని తెలుసుకో.
सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् |
कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम्
సర్వభూతాని కౌన్తేయ ప్రకృతిం యాన్తి మామికామ్|
కల్పక్షయే పునస్తాని కల్పాదౌ విసృజామ్యహమ్|| 9-7 ||
కుంతీ కుమారా! కల్పం పూర్తి అయినప్పుడు జీవులందరూ నా ప్రకృతిని పొందుతారు. కల్ప ప్రారంభంలో జీవులందరిని నేనే తిరిగి బయటికి వేస్తున్నాను.
प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः |
भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात्
ప్రకృతిం స్వామవష్టభ్య విసృజామి పునః పునః|
భూతగ్రామమిమం కృత్స్నమవశం ప్రకృతేర్వశాత్|| 9-8 ||
ప్రకృతి వశమైన ఈ యావత్తు నేను నా మాయను ధరించి తిరిగి తిరిగి సృజిస్తుంటాను.
न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय |
उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु
న చ మాం తాని కర్మాణి నిబధ్నన్తి ధనఞ్జయ|
ఉదాసీనవదాసీనమసక్తం తేషు కర్మసు|| 9-9 ||
ఓ ధనంజయా! ఆ కర్మలు నన్ను భంధించవు. ఆ కర్మలలో ఆసక్తి లేక నేను ఉదాసీనంగా ఉంటాను.
मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् |
हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते
మయాధ్యక్షేణ ప్రకృతిః సూయతే సచరాచరమ్|
హేతునానేన కౌన్తేయ జగద్విపరివర్తతే|| 9-10 ||
నా అధ్యక్షతన ప్రకృతి చరాచర ప్రపంచాన్ని సృజిస్తుంది. ఆ కారణం చేతనే జగత్తు తిరిగి తిరిగి ప్రవర్తిస్తుంది.
अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् |
परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्
అవజానన్తి మాం మూఢా మానుషీం తనుమాశ్రితమ్|
పరం భావమజానన్తో మమ భూతమహేశ్వరమ్|| 9-11 ||
జీవరాశికి అధిపతివై ఉండీ మానవ శరీరాన్ని ఆశ్రయించిన(నా పరమ తత్వాన్ని గుర్తెరుగలేని మూఢులు)నన్ను నిర్లక్ష్యం చేస్తారు.
मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः |
राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः
మోఘాశా మోఘకర్మాణో మోఘజ్ఞానా విచేతసః|
రాక్షసీమాసురీం చైవ ప్రకృతిం మోహినీం శ్రితాః|| 9-12 ||
వారు వృధా ఆశలతో దండగమారి కర్మలతో, అనవసరమైన జ్ఞానంతో, మతులు చెడి, భ్రాంతి గొలిపే అసురిక, రాకహస ప్రకృతిని ఆశ్రయించిన వారౌతారు.
महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः |
भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्
మహాత్మానస్తు మాం పార్థ దైవీం ప్రకృతిమాశ్రితాః|
భజన్త్యనన్యమనసో జ్ఞాత్వా భూతాదిమవ్యయమ్|| 9-13 ||
అర్జునా! మహాత్ములైతే దేవీ ప్రకృతిని, భూత రాశికి ఆది అయి నాశంలేని వాడిగా నన్ను తెలుసుక్ని అనన్య మనసుతో సేవిస్తారు.
सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः |
नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते
సతతం కీర్తయన్తో మాం యతన్తశ్చ దృఢవ్రతాః|
నమస్యన్తశ్చ మాం భక్త్యా నిత్యయుక్తా ఉపాసతే|| 9-14 ||
వారు ఎప్పుడూ నన్ను కీర్తిస్తూ, దృఢమైన నిష్టతో సాధన చేస్తూ, భక్తితో నాకు నమస్కరిస్తూ నిత్య యుక్తులై ఉపాసిస్తారు.
ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते |
एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम्
జ్ఞానయజ్ఞేన చాప్యన్యే యజన్తో మాముపాసతే|
ఏకత్వేన పృథక్త్వేన బహుధా విశ్వతోముఖమ్|| 9-15 ||
మరి ఇతరులు జ్ఞానయజ్ఞం ద్వారా ఆరాధిస్తూ ఏకత్వ (అద్వైత)భావంతో , వేరు అనే(ద్వైత)భావంతోనూ, విశ్వమంతటా ఉన్న నన్ను ఉపాశిస్తారు.
अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम् |
मन्त्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम्
అహం క్రతురహం యజ్ఞః స్వధాహమహమౌషధమ్|
మన్త్రోऽహమహమేవాజ్యమహమగ్నిరహం హుతమ్|| 9-16 ||
నేనే క్రతువుని, నేనే యజ్ఞాన్ని, పితరుల కర్పించ బడే ఆహుతునినేను. హోమం చేసే మూలికలు నేను. మంత్రాన్ని నేను. అగ్నిని ఆహుతిని కూడా నేనే.
पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामहः |
वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक्साम यजुरेव च
పితాహమస్య జగతో మాతా ధాతా పితామహః|
వేద్యం పవిత్రమోంకార ఋక్సామ యజురేవ చ|| 9-17 ||
ఈ జగత్తుకి తండ్రి, తల్లి, కర్మఫల ప్రదాత, తెలియబడవలసినదీ, పవిత్రమైన ఓంకారమూ, ౠక్, సామ, యజుర్వేదాలు నేనే.
गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् |
प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्
గతిర్భర్తా ప్రభుః సాక్షీ నివాసః శరణం సుహృత్|
ప్రభవః ప్రలయః స్థానం నిధానం బీజమవ్యయమ్|| 9-18 ||
నేను లక్ష్యమునూ, భరించేవాడిని, పాలించేవాడిని, అన్నిటికి సాక్షినీ, సర్వానికి నివాస స్తానాన్ని, అందరికి శరణ్యామును, ఆప్తుడిని, నేనే నిధినీ అవయమైన మూలకారణమూ.
तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च |
अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन
తపామ్యహమహం వర్షం నిగృహ్ణామ్యుత్సృజామి చ|
అమృతం చైవ మృత్యుశ్చ సదసచ్చాహమర్జున|| 9-19 ||
ఓ అర్జునా! వేడి నిచ్చు వాడను నేనే. వర్షమును నిరోధించు వాడను నేనే. అమృతత్వమును, మూర్తీ భవించిన మరణమును నేనే. ఆధ్యాత్మికత్వమును, భౌతికత్వమును నాయందే కలవు.
त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापा
यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते |
ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोक-
मश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान्
త్రైవిద్యా మాం సోమపాః పూతపాపా
యజ్ఞైరిష్ట్వా స్వర్గతిం ప్రార్థయన్తే|
తే పుణ్యమాసాద్య సురేన్ద్రలోక-
మశ్నన్తి దివ్యాన్దివి దేవభోగాన్|| 9-20 ||
వేదాధ్యయనము చేసిన వారును, సోమపానం కావించు వారును, స్వర్గలోకములను వాంచించుచు పరోక్షముగా నన్ను పూజింతురు. ప్రక్షాళితపాపులై వారు పుణ్య లోకమైన ఇంద్ర లోకమును పొంది స్వర్గ భొగముల ననుభవింతురు.
ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं
क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति |
एवं त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना
गतागतं कामकामा लभन्ते
తే తం భుక్త్వా స్వర్గలోకం విశాలం
క్షీణే పుణ్యే మర్త్యలోకం విశన్తి|
ఏవం త్రయీధర్మమనుప్రపన్నా
గతాగతం కామకామా లభన్తే|| 9-21 ||
(స్వర్గాన్ని కోరే)వారు విశాలమైన స్వర్గాన్ని అనుభవించి తమ పుణ్యం ఖర్చు అయిపోగానే మానవ లోకానికి ప్రవేశిస్తారు. ఇలా వేదాలలోని ఉత్తమ లోకాలనిచ్చే కర్మకాండను పట్టుకొన్న కామదాసులు రాకపోకలను(జనన మరణాలను)పొందుతారు.
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते |
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ||२२||
అనన్యాశ్చిన్తయన్తో మాం యే జనాః పర్యుపాసతే|
తేషాం నిత్యాభియుక్తానాం యోగక్షేమం వహామ్యహమ్|| 9-22 ||
అనన్య భావంతో నన్ను చింతిస్తూ నాయందే దృష్టి కలిగి, ఏజనులు నన్ను పరిపూర్ణంగా ఉపాసిస్తారో, వారి యోగక్షేమాలను నేనే వహిస్తాను.
येऽप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विताः |
तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम्
యేऽప్యన్యదేవతా భక్తా యజన్తే శ్రద్ధయాన్వితాః|
తేऽపి మామేవ కౌన్తేయ యజన్త్యవిధిపూర్వకమ్|| 9-23 ||
అర్జునా ఇతర దేవతల భక్తులు కూడా తమ దేవతలను శ్రద్ధతో ఆరాధిస్తుంటే, వాళ్ళు కూడా విధానం లేకుండా నన్నే ఆరాధిస్తున్నారు
अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च |
न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते
అహం హి సర్వయజ్ఞానాం భోక్తా చ ప్రభురేవ చ|
న తు మామభిజానన్తి తత్త్వేనాతశ్చ్యవన్తి తే|| 9-24 ||
నేనే అన్ని యజ్ఞాలకి భోక్తని అధిపతిని. ఇతర దేవతలను ఆరాధించేవారు యదార్ధంగా నన్ను తెలుసుకోలేరు. అందువలన వాళ్ళు (మరలా జన్మలలో)దిగజారి పోతున్నారు.
यान्ति देवव्रता देवान्पितॄन्यान्ति पितृव्रताः |
भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम्
యాన్తి దేవవ్రతా దేవాన్పితౄన్యాన్తి పితృవ్రతాః|
భూతాని యాన్తి భూతేజ్యా యాన్తి మద్యాజినోऽపి మామ్|| 9-25 ||
దేవతలను ఆరాధించే వాళ్ళు దేతలను, పితరులను ఆరాధించే వాళ్ళు పితరులను, భూతాలను ఆరాధించేవాళ్ళు భూతాలనూ, నన్ను ఆరాధించే వాళ్ళు నన్నే చేరుకుంటారు.
पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति |
तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः
పత్రం పుష్పం ఫలం తోయం యో మే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి|
తదహం భక్త్యుపహృతమశ్నామి ప్రయతాత్మనః|| 9-26 ||
ఏవరు భక్తితో ఆకునో, పువ్వునో, ఫలాన్నో, నీటినో నాకు సమర్పిస్తారో ఆ శ్రద్ధ మనస్కులు భక్తితో ఇచ్చిన దానిని నేను స్వీకరిస్తాను.
यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् |
यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम्
యత్కరోషి యదశ్నాసి యజ్జుహోషి దదాసి యత్|
యత్తపస్యసి కౌన్తేయ తత్కురుష్వ మదర్పణమ్|| 9-27 ||
అర్జునా నీవు ఏది తింటావో, ఏది చేస్తావో, ఏది హోమంచేస్తావో, ఏది దానం చేస్తావో, ఏది తపస్సు చేస్తావో, ఏ తపస్సు చేస్తావో అది నాకు అర్పించి చెయ్యి.
शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः |
संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि
శుభాశుభఫలైరేవం మోక్ష్యసే కర్మబన్ధనైః|
సంన్యాసయోగయుక్తాత్మా విముక్తో మాముపైష్యసి|| 9-28 ||
ఈ ప్రకారంగా సన్యాసయోగంతో కూడుకున్న వాడై శుభాశుభ ఫలాలు కలిసిన కర్మ భంధాల నుండి విడుదల పొంది, నీవు నన్ను చేరుకుంటావు.
समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः |
ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम्
సమోऽహం సర్వభూతేషు న మే ద్వేష్యోऽస్తి న ప్రియః|
యే భజన్తి తు మాం భక్త్యా మయి తే తేషు చాప్యహమ్|| 9-29 ||
నేను ప్రాణులందరిలోను సమంగా ఉన్నాను. నాకు ద్వేషింప తగినవారు అంటూ లేరు, ప్రేమించవలసిన వారూ లేరు. అయితే నన్ను భక్తితో ఎవరు సేవిస్తారో వాళ్ళు నాలో ఉంటారు. నేను వాళ్ళల్లో ఉంటాను.
अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक् |
साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः
అపి చేత్సుదురాచారో భజతే మామనన్యభాక్|
సాధురేవ స మన్తవ్యః సమ్యగ్వ్యవసితో హి సః|| 9-30 ||
ఎంత దుర్మార్గుడైనా అతడు అనన్య భావంతో సేవిస్తే అతడు సరైన నిర్ణయం తీసుకున్న వాడే, కాబట్టి సత్పురుషుడుగానే ఎంచతగిన వాడు.
क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति |
कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति
క్షిప్రం భవతి ధర్మాత్మా శశ్వచ్ఛాన్తిం నిగచ్ఛతి|
కౌన్తేయ ప్రతిజానీహి న మే భక్తః ప్రణశ్యతి|| 9-31 ||
అర్జునా అతడు త్వరలోనే ధర్మాత్ముడై, శాశ్వతమైన శాంతిని పొందుతాడు. నాభక్తుడు నశించడని ప్రతిజ్ఞ చెయ్యి.
मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्युः पापयोनयः |
स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेऽपि यान्ति परां गतिम्
మాం హి పార్థ వ్యపాశ్రిత్య యేऽపి స్యుః పాపయోనయః|
స్త్రియో వైశ్యాస్తథా శూద్రాస్తేऽపి యాన్తి పరాం గతిమ్|| 9-32 ||
అర్జునా! నన్ను ఆశ్రయించిన వాళ్ళు పాప యోనులు కానీ, స్త్రీలు, వైస్యులు, శూద్రులు కానీ వాళ్ళుకూడా ఉత్తమగతిని తప్పక పొందుతారు.
किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा |
अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम्
కిం పునర్బ్రాహ్మణాః పుణ్యా భక్తా రాజర్షయస్తథా|
అనిత్యమసుఖం లోకమిమం ప్రాప్య భజస్వ మామ్|| 9-33 ||
ఇక పుణ్యులైన బ్రాహ్మణులు, భక్తులైన రాజర్షుల సంగతి చెప్పాడం దేనికి?క్షణికము, దుఃఖమయమూ అయిన ఈ లోకంలో పుట్టిన నీవు నన్ను సేవించు.
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु |
मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः
మన్మనా భవ మద్భక్తో మద్యాజీ మాం నమస్కురు|
మామేవైష్యసి యుక్త్వైవమాత్మానం మత్పరాయణః|| 9-34 ||
నీ మనస్సును నాకు అర్పించు. నా భక్తుడివి కా. నన్ను ఆరాధించు. నాకే నమస్కరించు. ఇలా నాలో మనసు నిలిపి, నన్ను లక్ష్యంగా పెట్టుకొని నన్నే చేరుతావు.
